مهندس قبادی و فناوری

بالانس کردن سنگ سنباده

با توجه به سرعت دورانی زیاد سنگ سنباده و خطرات ناشی از بی توجهی به شرایط و صحت آن لازم است که قبل از نصب سنگ سنباده روي دستگاه سنگزنی، ابتدا بدقت و بصورت چشمي آنرا كنترل و مورد بررسي قرار داد تا اطمینان حاصل شود که ترك يا آسيب ظاهري ندارد سپس روي سنگ سنباده تست زنگ اعمال شود به اين ترتيب كه ابتدا آنرا بصورت آزاد و معلق آويزان نموده و سپس با دسته پيچ گوشتي، ضربه ملايمي به سنگ زده شود، صداي زنگ ناشي از ضربه در سنگ سنباده بدون ترک صداي زير میباشد، در غير اين صورت درون سنگ ترك دارد و به لحاظ ايمني به هیچ وجه قابل استفاده نیست.

سرعت دوراني یا سرعت خطی مجاز سنگ  سنباده روي برچسب یا بدنه آن ثبت شده است. درصورتي كه سرعت دستگاه بيشتر از سرعت مجاز سنگ سنباده باشد، استفاده از اين سنگ مجاز نيست. لذا حتماً بايستي سرعت دوراني اسپيندل دستگاه از سرعت دورانی مجاز سنگ سنباده كمتر باشد.پس از اطمینان از سالم بودن سنگ سنباده بایستی برای بالانس کردن آن اقدام شود.

جهت نصب سنگ سنباده بر روي دستگاه، لازم است که ابتدا بر روی مجموعه واسطه ای که آداپتور نامیده میشود نصب گردد. قبل از مونتاژ سنگ بایستی اطمینان حاصل شود که بر روي مجموعه آداپتور، هیچگونه مواد اضافي يا براده ای نباشد و هم‌چنین فاقد اثر ضربه يا آسيب ديدگي باشد.

مابين سنگ سنباده و شفت آداپتور مي بايستي لقي كمي وجود داشته و هيچگونه  نيرويي مابين آن و سنگ اعمال نشود. مطابق اصول ایمنی لازم است قطر فلنج آداپتور در دو طرف آن مساوي بوده و قطر آن به  اندازه  1/3  قطرسنگ سنباده باشد.

مابين سنگ سنباده و فلنجها بايستي  واشري از جنس كاغذ يا مقواي نرم قرار گيرد و قطر واشر بيشتر از قطر فلنج  باشد تا از سایش و آسیب دیدن تدریجی آن اجتناب شود. ضمنا لازم است که پيچهاي آداپتور بصورت ضربدري محكم شود.

سنگ‌های سنباده دارای ساختمان يكنواختي به سمت مرکز خود هستند ولي به دليل تلرانس ساخت و خطاي نصب سنگ، مركز جرم سنگ سنباده بر مركز جرم آداپتور منطبق نخواهد بود و باعث ايجاد نيروي گريز از مركز در حين دوران آن می‌گردد بطوریکه منجر به ارتعاش و لرزش کلگی دستگاه و عدم دسترسي به كيفيت سطح مطلوب خواهد شد. لذا مي‌بايستي اقدام به بالانس نمودن مجموعه سنگ سنباده و آداپتور بشود.

معمولا بعد از نصب و مونتاژ سنگ سنباده بر روی آداپتور، آنرا بالانس استاتیکی( البته گاهی در صورت ضرورت بالانس دینامیکی هم انجام میشود) مینمایند بگونه ای که سنگ سنباده مونتاژ شده بر روی واسطه و آداپتور را توسط واسطه بر روی لبه های پایه دستگاه بالانس قرار داده و بالانس کردن آن انجام میشود. البته در صورتیکه سنگ سنباده بيش از حد عريض نباشد اين روش مناسب و نتيجه سنگ‌زنی آن مطلوب می‌باشد.

روش بالانس كردن سنگ سنباده بترتیب بشرح زيراست :

در صورتي كه آداپتور داراي دو عدد وزنه بالانس باشد لازم است به ترتيب:

1-     وزنه ها را از روي آداپتور برداشته و شيارها كاملاً تميز شود.

2-     اگرآداپتور از نوعي باشد كه وزنه‌هايش قابل جدا شدن نيست، بایستی وزنه‌ها را طوري قرينه یکدیگر قرار داد كه اثر يكديگر را خنثي كنند.

3-     سنگ بر روی آداپتور مونتاژ گردد.

4-     آداپتور و سنگ سنباده مونتاژ شده را روي دستگاه سنگزنی نصب نموده و عمل درسینگ و آرايش سنگ سنباده به منظور از بين بردن لنگي يا نادوري آن انجام شود.

5-     پس از اتمام عمل آرايش سنگ سنباده، مجموعه آداپتور و سنگ سنباده مونتاژ شده را از روي دستگاه سنگزنی باز نموده و سپس بر روي واسطه دستگاه بالانس نصب نمایید.

6-     در صورتیکه پايه دستگاه بالانس تراز باشد و لبه‌هاي نشيمنگاه واسطه پایه آن صدمه نديده باشد واسطه دستگاه بالانس همراه با سنگ و آدابتور را بين لبه‌هاي  پايه دستگاه بالانس،  طوري قـرار دهید كه واسطـه با لبه‌هاي دستگاه، زاويه 90 درجه بسازد .

7-     سنگ سنباده را رها نموده تا آزادانه بچرخد و خودبخود متوقف شود. پس از توقف در بالاي سنگ علامتي زده شود در اینصورت اين علامت دقيقاً مقابل سنگين‌ترين نقطه سنگ خواهد بود. سپس دو عدد وزنه آداپتور را بطور مساوي يا قرينه و همزمان به علامت نزديك نمایید و مجدداً اين فرايند تكرار شود. بگونه‌اي تكرار اين وضعيت انجام شود که مجموعه سنگ و آدابتور و واسطه دستگاه در هر وضعيتي بر روی لبه های پایه دستگاه بالانس قرار داده شود شروع به چرخش ننمايد، در اين صورت سنگ و آدابتور بالانس شده و بايستي پس از محكم كردن وزنه ها، واسطه دستگاه را آزاد نموده و مجدداً  سنگ و آدابتور را روي دستگاه نصب و جهت سنگ‌زنی مورد استفاده قرار گيرد.

 در صورتي كه آداپتور داراي سه عدد وزنه بالانس باشد در اين صورت مطابق قسمت الف عمل نموده و بند 7 آن‌را بشرح زير اجرا نمائيد.

1- يك وزنه را روي آداپتور، دقيقاً در سمت علامت و مقابل آن نصب و محكم نمایید.

2- دو عدد وزنه باقيمانده در دو طرف وزنه اول بصورت قرينه نصب گردد.

3- با حركت دادن وزنه‌هاي دوم و سوم بصورت همزمان و قرينه نسبت به وزنه اول فرایند بالانس انجام شود. این حركت ادامه یابد تا موقعي كه در هر وضعيت مجموعه سنگ و آداپتور بر روي لبه های پايه دستگاه بالانس قرار داده شود، سنگ سنباده متوقف بماند، سپس وزنه‌ها را محكم يا قفل نموده و پس از بازكردن سنگ و آداپتور از واسطه دستگاه بالانس، می‌توان آن را بر روي دستگاه سنگ مونتاژ نموده و جهت سنگ‌زنی مورد بهره‌برداری قرار گيرد.

 

 

 

منابع:

 Precision grinding‐ Slip Naxos-  

Studer grinding data 1987 -

-فناوری و محاسبات سنگزنی  تالیف مهندس محمود قبادی  انتشارات دادخواه